Dịch bệnh Corona chủng mới đưa đến những thiệt hại, rủi ro và thách thức lớn, nhưng trong thách thưc luôn tiềm ẩn cơ hội để điều chỉnh lại nền kinh tế

Do tác động của dịch COVID-19 chưa thể định lượng chính xác, nhưng việc tác động tiêu cực của dịch bệnh do virus Corona tới kinh tế Việt Nam là rất lớn.

 Dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona đã và đang gây ra những tác động nhất định đến nền kinh tế của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Kể từ khi được công bố chính thức vào Tháng 12 thì dịch bệnh này đã và đang có nhiều tác động tiêu cực đến các hoạt động kinh tế xã hội, không chỉ ở Trung Quốc, các quốc gia lân cận mà còn lây lan đến hơn 25 quốc gia trên thế giới. Diễn biến phức tạp trong các ngày gần đây (gia tăng số ca nhiễm bệnh ở Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Đông) cho thấy thời điểm kiểm soát dịch còn chưa xác định được.

Việt Nam là một quốc gia có giao thương với Trung Quốc  và có hoạt động giao dịch thương mại song phương lớn (năm 2019 kim ngạch XNK hai chiều đặt khoảng 117 tỷ USD, xấp xỉ 19% tổng kim ngạch XNK). Với hai tiền đề này thì thấy rõ ảnh hưởng của dịch bệnh này đến kinh tế là đáng kể. Không chỉ khu vực xuất khẩu gặp khó khăn do giảm nhu cầu từ thị trường Trung Quốc mà khu vực sản xuất cũng phải đối mặt với thách thức đến từ sự gián đoạn chuỗi cung ứng nguyên vật liệu nhập khẩu.

Các ngành, lĩnh vực đã và đang chịu ảnh ảnh hưởng nhiều nhất là du lịch – dịch vụ, vận tải hàng hoá và hành khách, nông nghiệp và thuỷ hải sản (xuất khẩu).

Một số chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu và khu vực có cơ sở sản xuất tại Trung Quốc tạm thời bị gián đoạn, bị ảnh hưởng lớn nhất là chuỗi cung ứng thiết bị, linh kiện điện tử, điện thoại, công nghệ cao, phụ tùng ô tô…

Đầu tư quốc tế chịu tác động dưới hai góc độ: Dòng đầu tư quốc tế vào Trung Quốc và đầu tư Trung Quốc ra nước ngoài. Cộng hưởng với các rủi ro địa chính trị, dịch khiến cho môi trường chính trị, kinh tế, xã hội toàn cầu càng trở nên bất trắc, thúc đẩy tâm lý phòng vệ, co lại, do đó làm suy yếu động lực đầu tư. Xu hướng phân tán rủi ro trong đầu tư quốc tế sẽ được đẩy mạnh hơn theo hướng dần di chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc và sắp xếp lại mạng lưới sản xuất, chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Như vậy, dịch đã ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu, gây gián đoạn chuỗi cung ứng nhiều sản phẩm hàng hóa của thế giới, đình trệ trong sản xuất kinh doanh, suy giảm nhu cầu tạm thời từ Trung Quốc đối với các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ, ảnh hưởng tới tăng trưởng của khu vực và toàn cầu. Việt Nam có đường biên giới dài với Trung Quốc và là trung tâm giao thương sầm uất nên việc tắc biên, tạm ngưng giao thương đã ảnh hưởng không nhỏ đến nền kinh tế của Việt Nam.

Nếu dịch bệnh kéo dài thêm thì các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và xây dựng cũng sẽ đứng trước nhiều thách thức, đến chủ yếu từ suy giảm nhu cầu toàn cầu và nội địa.

Thị trường tài chính được coi là hàn thử biểu cho sức khoẻ tài chính của một nền kinh tế và niềm tin, kỳ vọng của nhà đầu tư vào triển vọng sinh lời của các doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế. Những cú sốc tiêu cực như dịch bệnh Covid-19 đưa đến khung cảnh kinh tế ảm đạm, giảm niềm tin của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán, và đưa đến các điều chỉnh sụt giảm. Ở đây, tiêu dùng giảm, hoạt động xuất nhập khẩu gặp khó khăn là các nguyên nhân chính.

Tuy nhiên, cần phải nhìn nhận đây chỉ là những điều chỉnh ngắn hạn vì thị trường chứng khoán là thị trường vốn dài hạn. Mặc dù nhận thức được các rủi ro ngắn hạn, nhưng đa phần các nhà đầu tư trên thị trường này quan tâm đến hiệu quả đầu tư trong dài hạn

Trước tình hình này, Việt Nam cần có những chính sách, đưa các giải pháp để hạn chế những tác động đến kinh tế.

Hiện nay Việt Nam đã có những chính sách và giải pháp rất hiệu quả trong phòng chống và kiểm soát sự lây lan của dịch bệnh. Tập trung nguồn lực cho hệ thống y tế trong việc theo dõi, kiểm soát cách kênh lây truyền của Covid-19, và đầu tư nghiên cứu cơ chế lây truyền, chế tạo thuốc. Trên nền tảng đó thúc đẩy xây dựng năng lực chuyên môn và quy trình phòng chống dịch bệnh cho các địa phương, để có khả năng đối phó với các bất ngờ xảy ra trong tương lai.

Khi tình hình dịch bệnh được kiểm soát thì nên đưa các hoạt động kinh tế xã hội trở lại bình thường, trong đó ưu tiên trường lớp học tập cho học sinh – sinh viên, phát triển sản xuất, để ổn định tâm lý cho người dân, doanh nghiệp.

Đối với các hoạt động kinh doanh thì cần nhất là trợ giúp các doanh nghiệp gặp khó khăn thông qua ưu đãi lãi suất, gia hạn nợ, và hỗ trợ tìm kiếm thị trường, chuỗi cung ứng. Các phòng thương mại và công nghiệp, các hiệp hội ngành nghề, các thương vụ ở nước ngoài trong lúc này có vai trò quan trọng hơn bao giờ hết.

Trong bối cảnh dịch bệnh và tình hình kinh tế đang diễn biến phức tạp như hiện nay thì chúng ta có thể biến thách thức thành thời cơ

Dịch bệnh đưa đến những thiệt hại, rủi ro và thách thức lớn, nhưng cũng bao hàm trong nó nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp và xã hội.

Trước hết là cơ hội cho cơ cấu, điều chỉnh lại nền kinh tế để đa dạng hoá thị trường xuất nhập khẩu thông qua các thị trường mới, ví dụ như thông qua tận dụng hiệp định tự do thương mại Việt Nam .Trong điều kiện thị trường xuất khẩu bất ổn thì nhà sản xuất có thể tập trung vào đáp ứng nhu cầu thị trường nội địa nhất là với các nhóm hàng hoá hiện phải nhập khẩu (ví dụ như nhóm hàng linh kiện, dụng cụ phụ tùng, nguyên phụ liệu dệt, may, giày dép, sản phẩm chất dẻo…), từ đó cũng giúp giảm bớt nhập khẩu.

Hiện nay hàng hóa xuất khẩu sang Trung Quốc có hiện tượng bị ứ đọng – đặc biệt là nông sản, Việt Nam đưa ra những biện pháp nhằm đa dạng hóa các kênh xuất khẩu, để không quá phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc.

 Cần chủ động và ứng phó hiệu quả với các cú sốc đến từ bên ngoài trong điều kiện hội nhập khu vực và toàn cầu. Thị trường xuất khẩu có thể nói đã đủ lớn, nếu biết tận dụng hiệu quả thì không sợ thiếu đối tác.

Vấn đề cốt lõi vẫn là bài toán năng suất, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp. Khuyến khích và tạo điều kiện để các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư dây chuyền chế biến hàng nông nghiệp, thuỷ hải sản để xuất khẩu là giải pháp lâu dài và ứng phó chủ động.

Về mặt xã hội cho thấy sự xáo trộn và lo lắng trong uần chúng cũng diễn ra phức tạp những ngày đầu, nhưng sau đó cũng dễ dàng nhận thấy ý thức và sự chủ động vào cuộc của người dân rất cao. Chính phủ đã rất quyết liệt trong công tác phòng chống dịch bệnh lây lan đã đem lại những kết quả được quốc tế ghi nhận. Điều này cũng  tạo dựng được niềm tin, sự an tâm của xã hội, người dân và cộng đồng kinh doanh quốc tế. Tiền đề này cũng cho phép chúng ta có thể nhanh chóng khởi động lại các hoạt động kinh tế xã hội bình thường trở lại.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết liên quan